25 Δεκεμβρίου 1991: Η Κόκκινη Πλατεία ήταν κατάλευκη από το χιόνι, άδεια και σιωπηλή. Στο Κρεμλίνο επικρατούσε κλίμα παραίτησης. Την ώρα που η Ευρώπη γιόρταζε τα Χριστούγεννα, η κόκκινη σημαία με το σφυροδρέπανο κατέβαινε από τον ιστό του «κάστρου» για να δώσει τη θέση της στη σημαία με το μπλε, το κόκκινο και το λευκό της Ρωσίας.

Ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ ανακοίνωσε την παραίτησή του από τη θέση του γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ενωσης με ένα σύντομο διάγγελμα που μετέδωσε η τηλεόραση. Κάπως έτσι γράφτηκε πριν από 25 χρόνια ο επίλογος ενός κύκλου της ιστορίας.

Η υποστολή της σημαίας με το σφυροδρέπανο δεν συνοδεύτηκε από επίσημη τελετή, δεν υπήρξε ούτε ένας θεατής του σημαντικού γεγονότος, κανένα εμβατήριο ή πένθιμη μουσική δεν ακούστηκε από κάποια στρατιωτική μπάντα. Οι μόνοι που έκλαψαν για το τέλος που γράφονταν ήταν λίγοι βετεράνοι του Κόκκινου Στρατού, οι οποίοι είχαν συγκεντρωθεί μπροστά από το θέατρο Μπαλσόι φορώντας τα μετάλλια ανδρείας στο πέτο.

Το πρωί της 26ης Δεκεμβρίου, οι διάδρομοι στο Κρεμλίνο ήταν εντελώς άδειοι. Οι φρουροί ήταν εξαφανισμένοι, το ίδιο και οι γραμματείς από τα γραφεία. Ο μόνος που βρισκόταν στη θέση του ήταν ο Αντρέι Γκρατσόφ, πιστός σύμβουλος του προέδρου. «Θα μείνω εδώ κάνα δυο ημέρες ακόμη, στις 29 Δεκεμβρίου θα παραδώσω το γραφείο στη Ρωσία», δήλωσε ο Γκορμπατσόφ σε μια ομάδα ξένων δημοσιογράφων, μεταξύ των οποίων και οι δύο απεσταλμένοι της εφημερίδας «Λα Ρεπούμπλικα», τους οποίους υποδέχθηκε στο γραφείο του που βρισκόταν στον τρίτο όροφο της πρώην κατοικίας του τσάρου. Σε μια γωνιά το λάβαρο της ΕΣΣΔ βρισκόταν ακόμη στη θέση του. Ο «Γκόρμπι» φαινόταν ήρεμος, παρά το γεγονός ότι λίγες ώρες νωρίτερα είχε παραδώσει τη βαλίτσα με τους κωδικούς των πυρηνικών στον Γέλτσιν, χάνοντας ουσιαστικά ένα από τα πιο ισχυρά σύμβολα της εξουσίας του.

Η τελευταία πράξη του δράματος παίχτηκε την ίδια ημέρα όταν τα μέλη του Ανώτατου Σοβιέτ ψήφισαν τη διάλυση του Σώματος. Η διαδικασία διάλυσης της σοβιετικής αυτοκρατορίας είχε αρχίσει νωρίτερα, από τον Φεβρουάριο του 1990 όταν η Κεντρική Επιτροπή του Κομμουνιστικού Κόμματος έκανε δεκτή την πρόταση του Γκορμπατσόφ να απαρνηθεί το μονοπώλιο της 70χρονης εξουσίας του και οι Σοβιετικές Δημοκρατίες έπαιρναν τον δρόμο της ανεξαρτησίας. Με τους τίτλους τέλους της Σοβιετικής Ενωσης τα Χριστούγεννα του 1991 έκλεινε οριστικά το κεφάλαιο του Ψυχρού Πολέμου, ο διπολικός κόσμος γινόταν παρελθόν. Ενας καινούργιος κόσμος γεννιόταν. Εξίσου ασταθής.

2016: Το 58% των Ρώσων θέλει πίσω τη Σοβιετική Ένωση

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που διενεργήθηκε την άνοιξη του 2016 από το ανεξάρτητο ερευνητικό πρακτορείο Levada Center, το ποσοστό των πολιτών που δηλώνουν αρνητικοί στην κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης ανέρχεται στο 56%, έναντι 28% που δηλώνουν πως η κατάρρευση ήταν σωστή. Το 16% των πολιτών απάντησαν πως πρόκειται για ένα πολύπλοκο ζήτημα και δεν μπορούν να δώσουν μια ξεκάθαρη απάντηση.

Το 51% των ερωτηθέντων δήλωσαν επίσης πως η κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, ενώ το 33% δήλωσε πως ήταν αναπόφευκτη. Σχεδόν 17% απάντησε πως δεν έχει άποψη για αυτό το θέμα.

Στην ερώτηση αν επιθυμούν την αποκατάσταση του σοβιετικού κράτους, το 58% απάντησε καταφατικά, με το 14% να δηλώνει μάλιστα πως ένα τέτοιο σενάριο είναι αρκετά ρεαλιστικό αυτή τη στιγμή. Το 44% δήλωσε πως η αποκατάσταση του σοβιετικού κράτους είναι ανέφικτη, αν και επιθυμητή. Αντίθετα το 31% δήλωσε πως δεν επιθυμεί η Ρωσία να επιστρέψει στο σοβιετικό καθεστώς, ενώ 10% δήλωσε πως δεν μπορεί να δώσει μια απλή απάντηση στο ερώτημα. Υπενθυμίζεται πως τον Απρίλιο του 2005, ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν είχε χαρακτηρίσει την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης ως «τη μεγαλύτερη γεωπολιτική καταστροφή του 20ου αιώνα».

Φωτογραφία της ημέρας

Ροή ειδήσεων

Επικοινωνία

Στην ίδια κατηγορία