Δεν είναι μόνον το ένδυμα ή ο χώρος διαμονής, που δια μέσου των χρόνων, είχαν πάντα ταξικό πρόσημο… ήταν κυρίως το φαγητό!

Από τις σκοτεινές χιλιετηρίδες, πριν από την ανακάλυψη της γραφής, ο διαχωρισμός και στην τροφή ήταν σαφής. Οι δυνατοί της κοινότητας απολάμβαναν πάντα τα εξέχοντα μέρη της λείας του κυνηγίου και οι υπόλοιποι μοιράζονταν …τα υπόλοιπα.

Αργότερα, όταν οι ανθρώπινες κοινότητες απέκτησαν μόνιμη εγκατάσταση, οργάνωσαν την παραγωγή τους και διαχωρίστηκαν σε τάξεις, πάντα οι πλούσιοι είχαν τον πρώτο λόγο στη διατροφή.          
Το κοινό στοιχείο στα «φαγητά των φτωχών» ήταν -ήδη από τα αρχαία, αλλά και από τα μεσαιωνικά χρόνια- ήταν το αλεύρι, τ΄ αβγά και τα λαχανικά, αλλά και η δυνατότητα των άπειρων συνδυασμών.

Για τους πλούσιους το κύριο φαγητό ήταν το κρέας, που  συχνά δεν έφθανε, καθώς δεν υπήρχε πάντα οργανωμένη κτηνοτροφία. Γι΄  αυτό άλλωστε το κυνήγι απαγορεύονταν στους φτωχούς δουλοπάροικους των Μεσαιωνικών, αλλά και των μετ΄ έπειτα αιώνων. Το κυνήγι ήταν προνόμιο των ευγενών, αυτών που κατείχαν τη γη.

Πάμε τώρα να μιλήσουμε για μερικά από τα φαγητά των φτωχών.          

Η κρέπα αποτελεί το κυρίως φαγητό των φτωχών της κεντρικής και δυτικής Ευρώπης, με την έννοια ότι ο καθένας μπορούσε να προσθέσει ότι είχε και να το τυλίξει με τα φύλλα της, ακόμα και γλυκά από φρούτα ή μαρμελάδα.

Στην ίδια κατηγορία ανήκει και η ισπανική παέγια.
Πριν ακόμα οι Άραβες περάσουν το Γιβραλτάρ και φέρουν στην Ιβηρική χερσόνησο την καλλιέργεια του ρυζιού, οι νοικοκυρές στα φτωχικά σπίτια έκοβαν λεπτά κομμάτια ζυμαριού και πρόσθεταν ότι είχαν …μικρά κομμάτια από κρέας, κομμάτια ψαριού -ειδικά αυτά που ανέσυραν μισοφαγωμένα στα δίχτυα τους, καθώς τα καλά ψάρια πήγαιναν για πούλημα-, θαλασσινά (κοχύλια, αχιβάδες κ.λπ)  λαχανικά και βολβούς. Το μείγμα αυτό το μαγείρευαν σ΄ ένα ειδικό σκεύος, που ονομάζονταν  παεγιέρα. Αργότερα αντί για το χειροποίητο ζυμαρικό χρησιμοποιούσαν ρύζι. Το σκεύος αυτό αποτέλεσε, στις μέρες μας, το σήμα κατατεθέν της Ισπανικής κουζίνας, που λέγεται παέγια.

Ένα ακόμα φαγητό με μεγάλη διαδρομή, που πλέον έχει καθιερωθεί σ΄ όλο τον κόσμο, σπάζοντας τα ταξικά τείχη είναι η πίτσα.
Στη γέννησης της η πίτσα δεν ήταν τίποτα άλλο παρά τα αποφάγια από τα τραπέζια των μεγάλων γαιοκτημόνων του Μεσαίωνα, τυλιγμένα σε μια «φούχτα» ζυμάρι, το λεγόμενο σκαλτσούνι.
Όταν οι άρχοντες τελείωναν το φαγητό τους, οι δούλοι μάζευαν τα αποφάγια, τα σκέπαζαν με ζυμάρι και στη συνέχεια έβαζαν τα σκαλτσούνια στο φούρνο ή στη μισοσβησμένη φωτιά του τζακιού.

Πολύ αργότερα ένα Ιταλός μετανάστης στις ΗΠΑ, στις αρχές του 20ου αιώνα, έκοψε το σκαλτσούνι στη μέση και αποκάλυψε τη γέμιση της.
Έτσι δημιουργήθηκε η γνωστή σε όλους μας πίτσα.
Στην πράξη δεν είναι παρά ένα απλωμένο ζυμάρι, πάνω στο οποίο ο καθένας μπορεί να δημιουργήσει τη δική του σύνθεση γεύσεων, με κάθε είδους στην κυριολεξία υλικό ή απλά με ότι έχει στο ψυγείο.

Η Μεξικάνικη τορτίγια, ήταν το φαγητό των φτωχών ατζέκων, που στην ουσία είναι μεγάλα λεπτά φύλλα από ζυμάρι, στα οποία προστίθεται ότι υπάρχει και στη συνέχεια τυλίγονται κυλινδρικά. 

Στη χώρας μας, αλλά και στα Βαλκάνια και στην κεντρική Ευρώπη, το «φαγητό των φτωχών» είναι η πίτα, όπου το κάθε νοικοκυριό μπορεί να βάλλει στα «ανοιγμένα» φύλλα ζυμαριού κάθε εποχικό χορταρικό, αλλά και τυρί και κρέας ή να παρασκευάσει μια πίτα με γλυκό για γέμιση.

Τα φαγητά των φτωχών έχουν ως βάση το αλεύρι και αυτό γιατί ο αφέντης γαιοκτήμονας του έδινε το ένα δέκατο της παραγωγής των σιτηρών που καλλιεργούσαν. Η εκτροφή των πουλερικών ή κάποιων προβάτων ήταν επιτρεπόμενη και τέλος η φύση με τα φρούτα, τα λαχανικά και τους βολβούς έκλειναν το σκηνικό της βασικής διατροφής των φτωχών, διαμέσου των αιώνων.
Σήμερα τα πράγματα άλλαξαν. Η εμπορευματοποίηση  δεν άφησε τίποτα στην τύχη και τα φαγητά των φτωχών φιγουράρουν στους καταλόγους των IN ρεστοράν.

του δημοσιογράφου Τάσου Χατζηγεωργίου


Φωτογραφία της ημέρας

Ροή ειδήσεων

Επικοινωνία

Στην ίδια κατηγορία